Towarzystwo Urbanistów Polskich

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki
Artykuły i opinie
Artykuły i opinie

Opracowania planistyczne jako narzędzia kształtowania ładu przestrzennego

Email Drukuj PDF

Motto: „Gaździno, a ile to kosztuje u Was pobyt ? Panocku, w tym więksym pokoju 100 złotych za dzień, a w tym mniejsym - 150. Dlaczego !? A bo wicie, z tego mniejsego zobacycie Giewont, a z tego winksego - tylko stodołę Józka Gąsienicy!” [zasłyszane].

Jak rozumieć „ład przestrzenny” ?

Termin „ład przestrzenny” używany przez urbanistów (i nie tylko !) od dziesiątków lat, przepisem został po raz pierwszy zdefiniowany dopiero ponad 8 lat temu, w ustawie z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym [dalej: ustawa o PiZP]. Stało się tak pomimo tego, że już w ustawie z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym sprawy ładu przestrzennego wymieniono na pierwszym miejscu wśród zadań własnych gminy [Art.7.1.Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy: 1) ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej, (…)]. Ilekroć w ustawie o PiZP jest mowa o ładzie przestrzennym to zgodnie z przepisem art. 2 pkt 1 – „należy przez to rozumieć takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne”. Charakterystyczne jest to, że wśród cech ładu przestrzennego wcale - wbrew dość powszechnej opinii oraz głosom krytyków - nie dominują kwestie „kompozycyjno-estetyczne”. Istotą ładu przestrzennego jest bowiem harmonijna całość oraz uporządkowane relacje wielu dotyczących przestrzeni uwarunkowań i wymagań, w tym społeczno-gospodarczych. Ład przestrzenny jest też nieodłącznym atrybutem konstytucyjnie gwarantowanego rozwoju zrównoważonego. Może dla uniknięcia nieporozumień należało zamiast terminu „ład” użyć (przez analogię do tego pojęcia w angielskim, francuskim, niemieckim i innych językach) słowa „porządek” (przestrzenny)?

Tags: Opinia
Więcej…
 

Bariery procesów inwestycyjno-budowlanych na podstawie praktyki stosowania ustawy o pizp

Email Drukuj PDF

… podsumowanie wystąpienia Autora „Planistyczna rola gminy w przygotowaniu inwestycji” wygłoszonego 9 czerwca 2011 r. w Józefowie k/ Warszawy, podczas XIV Konferencji Izby Projektowania Budowlanego i Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa „Inwestor i projektant w kształtowaniu przestrzeni”.

Ustawodawca bardzo obszernie i dość szczegółowo określił problematykę szeroko rozumianej sfery inwestycyjnej do stanowienia w dokumentach planistycznych gminy samorządowej – określających jej politykę przestrzenną (definiowaną w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy; dalej: studium, studium uikzp, studium gminne), a także w przestrzennym prawie miejscowym (stanowionym w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego; dalej: mpzp, plany miejscowe, plany zagospodarowania), spójnym ze studium gminnym, które ma służyć realizacji tejże polityki przestrzennej (a za jej pośrednictwem - także w strategii rozwoju gminy). Ustawodawca określił też sposób i zakres powiązania ustaleń planów miejscowych z dokumentami o charakterze finansowym i rzeczowym (prognoza skutków finansowych uchwalenia planu miejscowego oraz załącznik o sposobie realizacji, zapisanych w planie, inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej…). Przepisy ustawy z dnia 27 marca o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej: ustawa o pizp) ustalają sposób i zakres partycypowania wszystkich zainteresowanych (a więc także podmiotów inwestorskich) w sporządzaniu dokumentów planistycznych. „Systemowy” obraz tej sfery wydaje się być dość całościowy i w miarę spójny… Niestety jej obraz rzeczywisty jest znacznie mniej zadawalający…

Tags: Opinia
Więcej…
 

Przestrzeń publiczna a jakość życia i zamieszkiwania

Email Drukuj PDF

Definicja ustawowa a praktyka planistyczna

Ponad osiem lat temu ustawodawca zdefiniował pojęcie przestrzeni publicznej i przypisał jej istotne znaczenie. „Art. 2. Ilekroć w ustawie [z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, dalej: ustawa] jest mowa o: (…) "obszarze przestrzeni publicznej" - należy przez to rozumieć obszar o szczególnym znaczeniu dla zaspokojenia potrzeb mieszkańców, poprawy jakości ich życia i sprzyjający nawiązywaniu kontaktów społecznych ze względu na jego położenie oraz cechy funkcjonalno-przestrzenne, określony w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy; (…). Art. 10. (…) ust. 2. W studium określa się w szczególności: (…) pkt 8) obszary, dla których obowiązkowe jest sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na podstawie przepisów odrębnych, w tym (…) obszary przestrzeni publicznej; (…).” Przepisy te niestety są powszechnie „obchodzone”: studia gminne sporządzane pod rządami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r. (która nie zawierała takich wymagań…) nie są aktualizowane, zaś bardzo wiele studiów gminnych sporządzonych od roku 2003 wcale nie wyznacza obszarów przestrzeni publicznej, lub wyznacza ich bardzo niewiele. Do tego często wskazywane jako przestrzenie publiczne są tereny „drugorzędne”, a nie te najistotniejsze, czego szczególnym przykładem jest Warszawa: obszarami przestrzeni publicznej wg Studium Warszawy z października 2006 r. nie są np. Plac Piłsudskiego czy Plac Zamkowy, a jest nią np. rejon ronda im. Dżochara Dudajewa w Dzielnicy Włochy…

Tags: Opinia
Więcej…
 

Europeizacja gospodarki przestrzennej w Polsce zarys propozycji założeń nowej ustawy

Email Drukuj PDF

Wstęp

Wprowadzenie w okresie transformacji ustrojowej w Polsce regulacje ustawowe dotyczące gospodarki przestrzennej nie nawiązywały do rozwiązań stosowanych po II wojnie światowej w państwach Zachodniej Europy, ani do zaleceń i polityk rozwijanych przez Wspólnotę/Unię Europejską. Efektem tych lokalnych regulacji była – jak dotychczas – postępująca dewastacja polskiej przestrzeni (mimo niewielkich rozmiarów inwestycji, zwłaszcza mieszkaniowych) oraz jej peryferyzacja zmniejszająca atrakcyjność kraju i ograniczająca jego konkurencyjność w układzie międzynarodowym. Zjawiska te nie pozostały niezauważone, co wyraziło się rosnącą krytyką istniejących regulacji prawnych ze strony samorządów, najbardziej bezpośrednio dotkniętych regulacjami ustawowymi, jak i znacznej części środowisk fachowych związanych z gospodarką przestrzenną, a także w ostatnich latach (z innych przyczyn) – ze strony polityków i inwestorów. Spowodowało to podjęcie przez resorty, w których kompetencji leżały (przynajmniej teoretycznie) sprawy planowania i zagospodarowania przestrzennego, prac nad zmianami istniejących regulacji. Pojawiły się przy tym dwa kierunki myślenia: opracowanie projektu całkowicie nowej Ustawy oraz ograniczenie proponowanych zmian do nowelizacji Ustawy 2003. Ostatnio (październik 2006) resort Budownictwa przyjął tę drugą zasadę, zapowiadając jednocześnie podjęcie systematycznych prac nas przygotowanie projektu nowej, kompleksowej Ustawy, mającej na celu systemową zmianę całej sfery gospodarki przestrzennej.

Tags: Opinia
Więcej…
 

Opinia na temat Koncepcji Przestrzennego Zagospodarowania Kraju 2030

Email Drukuj PDF

Towarzystwo Urbanistów Polskich, wypełniając swoją statutową powinność, pragnie zgłosić w ramach konsultacji społecznych następujące - przyjęte na posiedzeniu ZG TUP w dniu 18 marca - uwagi do w.w. projektu:

  1. Mamy pełną świadomość, że prace nad KPZK toczą się w niesprzyjających okolicznościach spowodowanych tym, że równolegle trwają prace nad daleko idącą reformą systemu zarządzania rozwojem Polski, obejmującą także planowanie przestrzenne. Mimo to Towarzystwo w pełni popiera potrzebę aktualizacji wykładni polityki przestrzennej państwa. Zmiany w sferze uwarunkowań zewnętrznych, związane głównie z wejściem Polski do UE, są wystarczającym - choć nie jedynym - tego uzasadnieniem.
  2. Tags: Opinia
Więcej…
 

Rozpadają się centra polskich miast

Email Drukuj PDF

Bogatsi uciekają na przedmieścia. Kiedy wrócą? Może minąć nawet kilka dekad, zanim miasta się podniosą - mówi prof. Tadeusz Markowski

"Gazeta Wyborcza Łódź": W Polsce centra miast są dla ubogich, a bogatsi do sąsiadujących gmin. Dlaczego?

- Wszystkie miasta na świecie rozwijają się podobnie, tylko z różną prędkością. Najpierw była urbanizacja, czyli ludzie skupiali się w miastach. Potem mieli coraz lepsze samochody, stwierdzali, że mogą mieszkać w domku pod miastem i dojeżdżać do pracy. To drugi etap - suburbanizacja.
W końcu nadszedł czas dezurbanizacji - miasto zaczęło tracić mieszkańców, szczególnie centra. Właśnie na tym etapie są polskie miasta: obserwujemy ucieczkę na przedmieścia. No i z niecierpliwością czekamy na czwartą fazę - reurbanizacji.

Więcej…
 

Stanowisko ws likwidacji warszawskiego biura UN habitat

Email Drukuj PDF

Towarzystwo Urbanistów Polskich i Komitet Przestrzennego Zagospodarowania Kraju przy Prezydium PAN są głęboko zaniepokojone wiadomością, że regionalne biuro UN Habitat nie będzie dalej usytuowane w Polsce. Trudny do przecenienia dorobek jaki w dziedzinie rozwoju przestrzennego, polityki miejskiej, integracji środowiska i wymiany doświadczeń oraz współpracy międzynarodowej mającej na celu poprawę jakości życia mieszkańców miast i regionów osiągnęło warszawskie biuro UN Habitat nie powinien zostać zaprzepaszczony.

Tags: Opinia
Więcej…
 


Strona 6 z 8

Logowanie

Zalogowani użytkownicy uzyskują dostęp do nowych pozycji w menu i kalendarium, a członkowie TUP mają możliwość pisania artykułów na stronie