sprawozdanie z V Podlaskiego Forum Urbanistów

środa, 04 lutego 2015 18:25 Jerzy Tokajuk
Drukuj

Kolejne - piąte Podlaskie Forum Urbanistów  odbyło się 28 stycznia 2015 roku, tradycyjnie w siedzibie Wydziału Budownictwa i Inżynierii Środowiska Politechniki Białostockiej.

Tematem wyjściowym do dyskusji była informacja o wynikach kontroli Najwyższej Izby Kontroli Delegatury w Białymstoku w zakresie lokalizacji inwestycji na obszarach objętych ochroną przyrody w województwie podlaskim, przeprowadzonej na przełomie 2013 i 2014 roku w organach samorządów gminnych, administracji architektoniczno – budowalnej i nadzoru budowlanego.

Jak wynika z raportu pokontrolnego, zaprezentowanego przez dyrektor Delegatury NIK w Białymstoku Panią Barbarę Chilińską, działania organów administracji samorządowej były niewystarczające dla zachowania ładu przestrzennego oraz nie zapewniały warunków gwarantujących właściwą ochronę obszarom o wyróżniających się walorach przyrodniczych. Zdaniem NIK, w zdecydowanej większości skontrolowanych gmin w bardzo małym stopniu korzystano z narzędzia, jakim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, w celu kształtowania przestrzeni na obszarach objętych ochroną przyrody.

Do dyskusji, wywołanej pytaniami, związanymi  z prezentowanym raportem – Czy obowiązujący system prawny pozwala na utrzymanie ładu przestrzennego i jaką rolę pełnią organy administracji w zagospodarowaniu przestrzeni zostali zaproszeni m.in. przedstawiciele kontrolowanych organów administracji tj.  Burmistrz Supraśla, Starosta Białostocki.

Wnioski z dyskusji potwierdzają, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest odpowiednim instrumentem prawnym pozwalającym na utrzymanie władztwa planistycznego przez gminę. Problemem są koszty związane z opracowaniem planów, a przede wszystkim skutki finansowe wynikające  w szczególności z obowiązku wykupu gruntów prywatnych pod drogi. W związku z tym, że gminy nie są w stanie udźwignąć obciążeń finansowych nałożonych przez ustawodawcę nie jest możliwe opanowanie sytuacji planistycznej na całym obszarze gmin, w tym na obszarach cennych przyrodniczo, co prowadzi do lokalizowania inwestycji w oparciu o decyzje administracyjne. Wymownym przykładem niewydolności systemu i braku władztwa planistycznego gminy była przedstawiona przez doktora Włodzimierza Kwiatkowskiego, zrealizowana w części inwestycja, dotycząca zabudowy mieszkaniowej w obszarze zalewowym rzeki Supraśl na otwartym, pozbawionym „sąsiedztwa” terenie zupełnie niepredestynowanym do zabudowy, gdzie organy administracji samorządowej, przy determinacji  inwestora, nie mogły odmówić wydania decyzji o warunkach zabudowy w ramach zabudowy zagrodowej.

Zgodzić się należy z generalnym stwierdzeniem, że obecny system planowania przestrzennego, pomimo, ze zawiera odpowiednie instrumenty prawne, nie funkcjonuje zgodnie z jego założeniami.

Warto jednak zauważyć, że obszary objęte prawną ochroną przyrody powinny być chronione na mocy przepisów szczególnych, w tym ustawy o ochronie przyrody, poprzez plany ochrony oraz plany zadań ochronnych, niezależnie od stanu planowania przestrzennego w gminie. Studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin i plany miejscowe powinny być za to doskonałym instrumentem ochrony terenów cennych przyrodniczo, nieobjętych ochroną prawną, określonych na podstawie opracowań ekofizjograficznych,

W związku z szerokim zakresem poruszonej problematyki temat dotyczący obszarów objętych ochroną przyrody będzie kontynuowany w ramach kolejnego forum.

 

Jerzy Tokajuk

Prezes  Zarządu Oddziału TUP  w Białymstoku

 

Fot.  W. Kwiatkowski , 2013