Konkurs na najlepszą zagospodarowaną przestrzeń publiczną
OD 2007
Podstawowym celem konkursu jest kształtowanie nowoczesnego wizerunku kraju poprzez propagowanie najlepszych zrealizowanych przedsięwzięć urbanistyczno-architektonicznych, utrzymanych na poziomie jakościowo nie odbiegającym od światowych standardów w tej dziedzinie. Celem konkursu jest promocja rozwiązań tworzących nową jakość polskiej przestrzeni publicznej. Pierwsza, ogólnopolska edycja tego konkursu odbyła się w 2007 roku z inicjatywy Prezesa Tadeusza Markowskiego. Począwszy od 2008 roku współorganizatorem konkursu jest Związek Miast Polskich.
XIX Konkurs Towarzystwa Urbanistów Polskich na najlepiej zagospodarowaną przestrzeń publiczną w Polsce
WYNIKI
Kapituła konkursu Towarzystwa Urbanistów Polskich na najlepiej zagospodarowaną przestrzeń publiczną w Polsce – edycja XIX, składająca się z przedstawicieli: Zarządu Głównego Towarzystwa Urbanistów Polskich, Prezesów Oddziałów Terenowych Towarzystwa Urbanistów Polskich, przedstawicieli Ministerstwa Funduszu i Polityki Regionalnej, Związku Miast Polskich, Stowarzyszenia Architektów Polskich oraz Stowarzyszenia Integracja, przyznała Nagrody TUP NPP oraz Wyróżnienia TUP NPP zrealizowane do 2024 roku, w czterech kategoriach:
I. Rewitalizowana miejska przestrzeń publiczna
II. Rewitalizowana przestrzeń publiczna w zieleni
III. Nowo wykreowana przestrzeń publiczna w zieleni
IV. Przestrzeń publiczna komunikacji
Z zakwalifikowanych do II etapu konkursu 55 przestrzeni publicznych, Kapituła Konkursu doceniła 15 najlepiej zagospodarowanych przestrzeni i przyznała 8 Honorowych Nagród TUP oraz 7 Honorowych Wyróżnień TUP w powyższych kategoriach.
W XIX edycji konkursu Kapituła obradowała pod kierunkiem i koordynacją Anny Anety Tomczak (Wiceprezesa TUP), Joanny Grocholewskiej (Sekretarza Konkursu NPP) oraz Bartłomieja Bartosiewicza (Wiceprezesa TUP), Kapituła obradowała w następującym składzie:
- dr inż. arch. Tomasz Majda – Prezes TUP (o/Warszawa)
- dr inż. arch. Anna Aneta Tomczak – Wiceprezes TUP (o/Łódź), Przewodnicząca Kapituły Konkursu
- mgr inż. arch. Joanna Grocholewska – Skarbnik ZG TUP (o/Poznań), Sekretarz Kapituły Konkursu
- dr Bartosz Bartosiewicz – Wiceprezes TUP (o/Łódź), Koordynator Kapituły Konkursu
- mgr Anna Pyziak – Sekretarz Generalna TUP (o/Śląski)
- dr Paulina Sikorska – Członek Zarządu Głównego (o/Warszawa)
- dr hab inż. arch. Dorota Kamrowska-Załuska – Członek Zarządu Głównego (o/Gdańsk)
- mgr inż. Dariusz Brzozowski – Członek Zarządu Głównego (o/Lublin)
- mgr inż. Małgorzata Bartyna-Zielińska – Członek Zarządu Głównego (o/Wrocław)
- dr Piotr Gibas – Prezes Oddziału Śląskiego TUP
- mgr inż. arch. Maria Oleszczuk – Prezes Oddziału w Opolu
- dr inż. arch. Monika Gołąb-Korzeniowska – Członek Oddziału w Krakowie
- dr hab. inż. arch. Katarzyna Ujma-Wąsowicz prof. PŚ – Członek Oddziału Śląskiego
- dr hab. Łukasz Mikuła prof. UAM – prezes Oddziału w Poznaniu
- dr inż. arch. Jacek Godlewski – prezes Oddziału w Jeleniej Górze
- mgr Ewa Pawłowska – prezes zarządu Stowarzyszenia Przyjaciół Integracji
- mgr inż. arch. Maciej Kuryłowicz – Wiceprezes Stowarzyszenia Architektów Rzeczpospolitej Polskiej
- mgr Andrzej Porawski – Dyrektor Biura Związku Miast Polskich
- mgr Patrycja Sadowska-Słabek – przedstawiciel Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej, Wydziału Polityki Miejskiej
I
KATEGORIA: Rewitalizowana miejska przestrzeń publiczna
I NAGRODA
Pasaż Schillera w Łodzi
Realizator inwestycji: Urząd Miasta w Łodzi, Zarząd Inwestycji Miejskich
Zespół autorski projektu: Biuro projektów PALMETT sp. z o.o. sp.k, Warszawa, mgr inż. arch. Wiktor Kubik, mgr inż. Szymon Martyka, mgr inż. Maciej Kubat, mgr inż. Andrzej Żabkin, tech. Andrzej Goszczyński, mgr inż. Adam Domagała
Pasaż Schillera w Łodzi, łączący ul. Piotrkowską z ul. Sienkiewicza i Parkiem Henryka Sienkiewicza, przeszedł rewitalizację, która przywróciła mu historyczny charakter i nadała nowoczesne funkcje. Przekształcenia urbanistyczne zostały wykonane w ramach Rewitalizacji Obszarowej Centrum Łodzi – Projekt 5, współfinansowanej z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Projekt przyniósł szereg korzyści: uporządkowanie przestrzeni, zwiększenie estetyki, poprawę bezpieczeństwa poprzez monitoring miejski, a także ożywienie aktywności społecznej i kulturalnej w centrum miasta.
Kapituła Jury doceniła: przywrócenie historycznego charakteru i podkreślenie roli w centrum Łodzi, poprawę komfortu, bezpieczeństwa i dostępności, także dla osób z niepełnosprawnościami, stworzenie atrakcyjnej przestrzeni wypoczynku, integracji i wydarzeń kulturalnych i żywienie funkcji usługowych oraz rekreacyjnych, a także uporządkowanie otoczenia i zwiększenie atrakcyjności śródmieścia dla mieszkańców i turystów.
Pasaż podzielono na trzy strefy: zieloną i spokojną we wschodniej części, otwartą – przeznaczoną na wydarzenia i wypoczynek w centrum, oraz reprezentacyjną od ul. Piotrkowskiej – z fontanną i pomnikiem Leona Schillera. W celu zwiększenia komfortu i bezpieczeństwa osób starszych oraz osób z niesprawnością ruchową, usunięto bariery architektoniczne, a dla bezpieczeństwa pieszych na pasażu wykonano oznakowanie ostrzegawcze z elementów granitowych ze żłobieniami. Przebudowa Pasażu Schillera miała również wpływ na poprawę bezpieczeństwa w sąsiednich okolicach. W ramach projektu został wykonany monitoring miejski, który włączono do sieci miejskiej działającej całodobowo. Wprowadzono zieleń niską i wysoką oraz elementy wodne, co wraz ze zwiększoną ilością miejsc do odpoczynku, stworzyło przestrzeń chętniej odwiedzaną przez mieszkańców Łodzi i turystów.
II NAGRODA
Biskupia Górka w Gdańsku
Realizator inwestycji: Urząd Miasta Gdańska, Biuro Rozwoju Gdańska
Zespół autorski projektu: PROINWESTA Pracownia projektowa Anna Waniewska
Rewitalizacja Biskupiej Górki w Gdańsku to kompleksowy proces, który obejmował działania przestrzenne, infrastrukturalne oraz społeczne. Dzięki zastosowaniu partnerstwa ze wspólnotami mieszkaniowymi i finansowaniu z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Banku Gospodarstwa Krajowego, przestrzeń przeszła znaczącą metamorfozę. Wykonano kompleksowe remonty 13 gminnych kamienic, przebudowano pięć ulic, a 35 wspólnot mieszkaniowych skorzystało z dofinansowania do własnych remontów, głównie odnowienia elewacji i wykonania izolacji fundamentów.
Rewitalizacja poprawiła jakość życia mieszkańców obszaru zdegradowanego poprzez stworzenie przyjaznej, bezpiecznej i estetycznej przestrzeni publicznej oraz zwiększyła atrakcyjność inwestycyjną i turystyczną obszaru dzięki poprawie estetyki przestrzeni, uporządkowaniu funkcji urbanistycznych oraz promocji lokalnych zasobów kulturowych i historycznych. Nastąpiła reaktywacja funkcji społecznych i gospodarczych obszaru, wsparto lokalne inicjatywy sąsiedzkie oraz udostępniono przestrzeni dla organizacji pozarządowych. Kapituła Konkursu doceniła metamorfozę przestrzenną obszaru, poprawę bezpieczeństwa miejsca, szerokie działania społeczne oraz efektywność wykorzystania środków publicznych.
WYRÓŻNIENIE
Śródmiejski odcinek Alei Wojska Polskiego i Plac Zwycięstwa w Szczecinie
Realizator inwestycji: Urząd Miasta Szczecin, Biuro Rewitalizacji oraz Szczecińskie Inwestycje Miejskie Sp. z o.o.
Projektant: ARCHAID Pracownia Architektoniczna Jacek Szewczyk, Szczecinie
Kapituła konkursu przyznała wyróżnienia za kompleksową rewitalizację śródmiejskiego odcinka alei Wojska Polskiego oraz placu Zwycięstwa w Szczecinie – przedsięwzięcie łączące odnowę przestrzeni publicznej z ożywieniem społeczno-gospodarczym centralnej części miasta. Doceniono umiejętne przywrócenie wielkomiejskiego charakteru alei poprzez stworzenie zielonego bulwaru o wysokich walorach kompozycyjnych, osadzonego w historycznym układzie urbanistycznym XIX-wiecznego Śródmieścia. Wprowadzenie nowych nasadzeń – w tym dorosłych drzew – poprawiło mikroklimat i estetykę przestrzeni, a jednocześnie podkreśliło reprezentacyjny charakter alei jako jednej z najważniejszych arterii miasta.
Kapituła szczególnie wysoko oceniła konsekwentne podporządkowanie projektu potrzebom integracji społecznej pieszych, rodzin, seniorów i użytkowników komunikacji publicznej, co przełożyło się na uspokojenie ruchu, uporządkowanie parkowania, poprawę bezpieczeństwa i stworzenie ciągów pieszych oraz przestrzeni rekreacyjnych o wysokiej jakości. Rewitalizacja zrealizowana została z poszanowaniem dziedzictwa, przy wykorzystaniu współczesnych rozwiązań proekologicznych, a rozwiązania wypracowywano w rozbudowanym procesie partycypacyjnym.
Realizacja ta przyczyniła się do poprawy jakości życia, wzrostu aktywności społecznej i odbudowy prestiżu handlowo-usługowego centrum Szczecina. Projekt stanowi znakomity przykład kompleksowej rewitalizacji, integrującej wymiar przestrzenny, społeczny i gospodarczy, a jednocześnie tworzącej atrakcyjne, zielone i otwarte centrum miasta.
WYRÓŻNIENIE
Plac Baczyńskiego w Tychach
Realizator: Urząd Miasta Tychy
Autor projektu: Tecla Sp. z o.o., Wrocław, mgr inż. arch. Dagmara Żelazny, Tyski Zakład Usług Komunalnych, arch. kraj. Róża Jaros
Przekształcenia Placu Baczyńskiego to przykład bardzo udanego modelu przekształceń przestrzennych pod względem zwiększania powierzchni biologicznie czynnej i efektywnego zarządzania wodą deszczową. Rozbudowanie zieleni, w tym stworzenie szpaleru drzew w centrum Placu, zwiększyło estetykę otoczenia kawiarni oraz funkcjonalnie przeorganizowało przestrzeń. Kluczowe zmiany zostały wprowadzone z szacunkiem dla pierwotnego, historycznego projektu Placu, stworzonego przez zespół pod kierownictwem małżeństwa Wejchertów, zachowując jego oryginalny charakter. Współcześnie nasadzenia zieleni dopasowano do klimatu miejsca, przyczyniając się do obniżenia odczuwalnej temperatury i polepszenia warunków ekologicznych terenu. Ta wszechstronna przestrzeń, łącząca funkcje usługowo-handlowe, zyskała nie tylko atrakcyjną oprawę wizualną, ale stała się również znacznie bardziej przyjazna dla użytkowników. Zwiększona bioróżnorodność i nowe zadrzewienia są obecnie szczególnie cenione przez użytkowników różnych grup wiekowych, którzy chętnie spędzają czas w tej odmienionej, zielonej scenerii.
II
KATEGORIA: Rewitalizowana przestrzeń publiczna w zieleni
I NAGRODA
Park Staromiejski w Łodzi
Realizator inwestycji: Urząd Miasta w Łodzi, Zarząd Inwestycji Miejskich
Zespół autorski koncepcji urbanistycznej: 3DARCHITEKCI WIZJĄ J. Krzysztofik, Łódź, mgr inż. arch. Jakub Krzysztofik, dr inż. arch. Sylwia Krzysztofik, mgr inż. arch. Patrycja Jędrzejczyk, mgr inż. arch. Jarosław Sieradzki, mgr inż. arch. Dominika Jankowska, dr hab. inż. arch. Michał Domińczak
Zespół autorski projektu: PM Projekt Sp. z. o. o., Podegrodzie, mgr inż. arch. Jarosław Biedroń
Rewitalizacja Parku Staromiejskiego w Łodzi objęła modernizację infrastruktury i stworzenie nowych funkcji społecznych i rekreacyjnych. Proces oparto na uchwałach miejskich i Łódzkim Standardzie Dostępności, a dzięki konsultacjom społecznym dostosowano inwestycję do potrzeb mieszkańców, w tym osób z niepełnosprawnościami. Stworzono nowoczesną i wielofunkcyjną przestrzeń – park oferuje m.in. place integracji społecznej z fontannami, boiska do gry w bule, tor dla rolkarzy, plac zabaw dostosowany do różnych grup wiekowych, wybieg dla psów, a także miejsca spotkań w formie altan i stolików do gier. Całość wzbogacono systemem monitoringu i nowym oświetleniem, co znacząco podniosło bezpieczeństwo w tej części miasta. Park stał się miejscem atrakcyjnym dla mieszkańców i turystów, zwiększył się ruch pieszy w kierunku Manufaktury i Placu Wolności, a w sąsiedztwie zaczęły powstawać nowe punkty usługowe. W efekcie przedsięwzięcie przyczyniło się do ożywienia tej części Łodzi, łącząc w jednej spójnej przestrzeni funkcje rekreacyjne, edukacyjne i historyczne. Rewitalizacja Parku Staromiejskiego w Łodzi, zrealizowana została w ramach projektu „Rewitalizacja Obszarowa Centrum Łodzi” i współfinansowana z funduszy UE oraz budżetu miasta.
Kapituła Konkursu nagrodziła rewitalizację Parku Staromiejskiego, doceniając w szczególności poprawę estetyki oraz integrację przestrzeni dla różnych pokoleń (strefy dla dzieci, młodzieży, dorosłych, seniorów), a także podkreślenie w rozwiązaniach wartości historycznych (nawiązanie do rzeki Łódki i żydowskiej historii miejsca) oraz promocję aktywności i edukacji społecznej.
II NAGRODA
Wodny Plac Zabaw w Parku Jaworek w Tychach
Realizator inwestycji: Urząd Miasta Tychy
Projektant: RS+ Robert Skitek, Tychy, mgr inż. arch. Robert Skitek
Wodny Plac Zabaw w Parku Jaworek w Tychach to wzorcowe rozwiązanie urbanistyczne stanowiące znakomity przykład współczesnej architektury w przestrzeni miejskiej. Łączy w sobie funkcje wypoczynkowe, edukacyjne oraz estetyczne, a jego powszechna dostępność i całkowicie bezpłatny charakter zachęcają do interakcji społecznych. Wyjątkowym atutem jest strefa sensoryczna i przyrodnicza, która wspierając rozwój ruchowy najmłodszych, przykuwa uwagę do bioróżnorodnego otoczenia. Całość wyróżnia się wysokim poziomem wykonania i dopracowanym designem – wykorzystanie drewna, szkła oraz ogrodów deszczowych nadaje przestrzeni nowoczesny, a zarazem naturalny klimat. Ten inkluzywny i harmonijnie wpisany w krajobraz obiekt dostarcza mieszkańcom wartościowej przestrzeni do relaksu i spotkań. To miejsce przyjazne zarówno dzieciom, jak i dorosłym, idealne do spotkań i odpoczynku, nie tylko w sezonie letnim, ale przez cały rok.
WYRÓŻNIENIE
Planty – zabytkowy park w Kędzierzynie-Koźlu
Realizator inwestycji: Urząd Miasta Kędzierzyn-Koźle
Autor projektu: Firma Projektowo-Wykonawcza „4MAT” Janusz Białecki, mgr inż. Marcin Tront, mgr inż. Krytstian Tront, mgr Andrzej Mazurczyk
Planty – zabytkowy park w Kędzierzynie-Koźlu, to rozległy, 34-hektarowy kompleks zieleni położony na dawnych umocnieniach twierdzy kozielskiej. Park stanowi przykład adaptacji historycznego dziedzictwa militarnego na cele rekreacyjne i kulturalne, zachowując gwiaździsty układ fortyfikacji. Rewitalizacja objęła kompleksowe nasadzenia – ponad 60 tysięcy krzewów, 59 tysięcy bylin i kilkadziesiąt drzew – które wzbogaciły bioróżnorodność i poprawiły mikroklimat. Nowe ścieżki pieszo-rowerowe, mała architektura i edukacyjna ścieżka przyrodnicza uczyniły park przestrzenią przyjazną zarówno mieszkańcom, jak i turystom.
Rewitalizacja plant w Kędzierzynie-Koźlu zasługuje na wyróżnienie jako modelowy przykład odnowy zabytkowej przestrzeni zielonej, która harmonijnie łączy wartości historyczne, przyrodnicze i społeczne. Projekt przywrócił parkowi dawną świetność, wzbogacając jego ekosystem o liczne gatunki roślin i tworząc nowe miejsca rekreacji oraz edukacji ekologicznej. Działania te nie tylko poprawiły estetykę i funkcjonalność parku, ale również przyczyniły się do integracji społecznej, promocji zdrowego stylu życia i wzmocnienia tożsamości miasta.
WYRÓŻNIENIE
Park w Tworkowie w gminie Krzyżanowice
Realizator inwestycji: Urząd Gminy Krzyżanowice
Projektant: mgr inż. Hubert Kwaśnica, Tworków
Rewitalizowany park zamkowy w Tworkowie, położony w sąsiedztwie ruin XVI-wiecznego zamku Eichendorffów i Reiswitzów, stanowi wyjątkowe połączenie dziedzictwa historycznego z nowoczesną funkcjonalnością. Na terenie zabytkowego założenia parkowego odtworzono układ wodny, w tym staw i cieki, wzmocniono brzegi oraz wprowadzono bogate nasadzenia. Park wyposażono w elementy małej architektury, ścieżki sensoryczne i edukacyjne, strefy rekreacyjne oraz urządzenia sportowe i wypoczynkowe, tworząc przestrzeń przyjazną mieszkańcom oraz turystom w każdym wieku.
Rewitalizacja parku zamkowego w Tworkowie to dobry przykład ochrony dziedzictwa przy jednoczesnym nadaniu nowych, społecznie użytecznych funkcji. Kapitula konkursu doceniła realizację, która w sposób harmonijny połączyła wartości kulturowe, przyrodnicze i edukacyjne, tworząc miejsce sprzyjające rekreacji, integracji i kontaktowi z naturą. Odnowione ruiny zamku, nowe strefy aktywności, bogata szata roślinna i rozwiązania proekologiczne nadały przestrzeni wyjątkowy charakter i znaczenie regionalne.
WYRÓŻNIENIE
Ciąg terenów zielonych wzdłuż rzeki Pisi Gągoliny w Żyrardowie
Realizator inwestycji: Urząd Miasto Żyrardów
Projektanci: Firma STUDIUM Sp. z o.o. sp.k., Warszawa (Kładka wokół Górnego Stawu, kładka wzdłuż rzeki Pisia Gągolina), Firma Green Street Malwina Koziestańska, Mokobody (Park przy ulicy Wyspiańskiego, przy Stawie św. Jana oraz przy ulicy Reymonta)
Zagospodarowanie terenu wzdłuż rzeki Pisi Gągoliny w Żyrardowie to kompleksowy projekt rewaloryzacji i udostępnienia terenów zielonych na potrzeby rekreacyjne i turystyczne miasta.
Projekt obejmuje m.in. 900-metrowy pomost prowadzący przez bujnie zielone mokradła wzdłuż rzeczki Pisi Gągoliny, łącząc ze sobą dwa zbiorniki wodne – Staw Św. Jana i Zalew Żyrardowski. Kładka w Żyrardowie jest miejscem nie tylko malowniczym, ale także edukacyjnym, bowiem podczas spaceru można natknąć się na wiele ciekawostek i miejscowych atrakcji, tj.: tablice edukacyjne, miejsca ekspozycji krajobrazowej oraz nowinki ekologiczne. Przestrzeń uwzględnia współczesne wyzwania klimatyczne i zwiększa dostępność mieszkańców do terenów zielonych, związanych z historią miasta.
Kapituła Konkursu TUP doceniła całościowe, systemowe podejście miasta do przeprowadzanych zmian związanych z zielenią w Żyrardowie. Podkreślono fakt, że projekt jest kolejnym elementem spinającym działania rewitalizacyjne prowadzone od wielu lat w Żyrardowie, z doskonałymi efektami przestrzennymi i społecznymi.
III
KATEGORIA: Nowo wykreowana przestrzeń publiczna w zieleni
I NAGRODA
Błonia w Niepołomicach
Realizator inwestycji: Urząd Gminy Niepołomice
Projektant: LS-Project z siedzibą w Grodzisku Mazowieckim
Błonia Niepołomice to park o powierzchni około 6ha, wybudowany na terenie zielonych nieużytków i nadrzecznych łąk w sąsiedztwie terenów zurbanizowanych. Koncepcja stworzenia Błoń Niepołomickich wynika z uwarunkowań historycznych miejsca, w których osnowę przyrodniczą stanowiła rzeka, natomiast oś funkcjonalno-kulturową skarpa wiślana i związany z nią trakt łączący rzekę, miasto i Puszczę Niepołomicką. Kapitułą Konkursu doceniła współczesną kompozycję parku, która wpasowuje się w obecne trendy projektowania zieleni miejskiej łącząc ze sobą rozbudowany program funkcjonalny, rozwiązania z zakresu błękitno-zielonej infrastruktury oraz zachowanie genius loci. Błonie Niepołomickie spełniają funkcje wypoczynkowe, rekreacyjne oraz reprezentatywne, ale też retencyjne i edukacyjne. W parku przeplatają się wartości historyczne podkreślające wartość Zamku Królewskiego oraz Osady Podegrodzie, funkcje edukacyjne z ogrodem doświadczeń i nauką o planetach nawiązujące do Młodzieżowego Obserwatorium Astronomicznego, oraz inne elementy istotne z punktu widzenia mieszkańców jak psi wybieg, skatepark, czy strefa piknikowa. Niepołomickie Błonia to nowy, wyjątkowy punkt rekreacyjny na mapie Niepołomic i Małopolski, miejsce spotkań i aktywizacji społecznej.
WYRÓŻNIENIE
Park Wantuły w Katowicach
Realizator inwestycji: Zakład Zieleni Miejskiej w Katowicach
Projektant: Pracownia Franta & Franta Architekci Sp. z o.o., Chorzów
Park Wantuły to starannie zaprojektowana i wykonana przestrzeń publiczna, która łączy funkcje rekreacyjne, wypoczynkowe oraz edukacyjno-przyrodnicze, tworząc różnorodne i przyjazne strefy parkowe, spojone naturalnie ukształtowanymi alejkami. Jej szczególnym atutem jest świadome wzbogacenie bioróżnorodności, poprzez wykonanie nowych nasadzeń zgodne z charakterem miejsca, a także harmonijne wkomponowanie elementów małej architektury, zarówno pod względem estetyki, jak i układu przestrzennego. Rozwiązania urbanistyczne i techniczne zastosowane w parku, uwzględniają dużą troskę o środowisko przyrodnicze i komfort użytkowników, co czyni park przestrzenią bezpieczną, otwartą i przyjazną dla odbiorców. Park jest wielofunkcyjny, stanowi doskonałe miejsce zabaw dla dzieci i młodzieży, a także rekreacji, odpoczynku i relaksu w otoczeniu natury, przyczyniając się jednocześnie do poprawy zdrowia i kondycji mieszkańców, turystów i innych użytkowników miasta.
WYRÓŻNIENIE
Park nad Moszczenicą w Strykowie
Realizator inwestycji: Urząd Miejski w Strykowie
Projektant: Pracownia 44STO sp. z o.o., Gliwice
Park nad Moszczenicą w Strykowie to nowa, wielofunkcyjna przestrzeń miejska o powierzchni 1,7 ha, powstała w miejscu dawnego nieużytku nad rzeką Moszczenicą. Przestrzeń parku łączy w walory przyrodnicze z innowacyjnymi rozwiązaniami rekreacyjnymi i edukacyjnymi – od ekologicznych urządzeń zasilanych energią odnawialną po strefę relaksu, łąkę kwietną czy ogród sensoryczny. Dzięki harmonijnemu połączeniu natury i architektury park stał się centrum życia społecznego, odwiedzanym przez mieszkańców w każdym wieku. Park nad Moszczenicą zasługuje na wyróżnienie jako wzorcowy przykład tworzenia nowej przestrzeni publicznej w zieleni, która w sposób kompleksowy odpowiada na potrzeby współczesnych społeczności miejskich. Inwestycja łączy wysokie standardy projektowania ekologicznego z funkcjami edukacyjnymi i integracyjnymi, podnosząc jakość życia mieszkańców i wzmacniając lokalną tożsamość. Dzięki przemyślanemu układowi funkcjonalnemu, pełnej dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz dbałości o bioróżnorodność, park jest przykładem zrównoważonego rozwoju i odnowy przestrzeni miejskiej w duchu proekologicznym.
IV
KATEGORIA: Przestrzeń publiczna komunikacji
I NAGRODA
Ulica Chmielna i części ulicy Brackiej w Warszawie
Realizator inwestycji: Urząd Miasta Stołecznego Warszawa, Zarząd Terenów Publicznych
Projektanci: Pracownia RS Architektura Krajobrazu, mgr inż. arch. kraj. Patryk Zaręba, mgr inż. arch. kraj. Małgorzata Smołka
Przebudowa ul. Chmielnej i części ul. Brackiej w Warszawie to kompleksowo przeprowadzone działania, dzięki którym obie ulice uzyskały przyjazny wygląd oraz funkcjonalność, a także zwiększyły dostępność. Wzdłuż ulic pojawiły się szpalery drzew oraz nasadzenia krzewów, których lokalizacja została dobrana tak, aby nie przesłaniać istotnych elementów elewacji budynków oraz umożliwić funkcjonowanie ogródków gastronomicznych. Przebudowa uwzględniła również działania retencyjności zieleni miejskiej, tak aby absorbowała ona wodę opadową. Dla potrzeb utrzymania zieleni w dobrej kondycji wykonano sieć nawadniającą (kroplującą), która w okresach bez opadów zapewni podlewanie drzew i krzewów. W ramach tzw. małej architektury ustawiono ławki, krzesła, stojaki rowerowe, podesty drewniane, kratownice przy drzewach, słupki kamienne i kosze na śmieci. Uregulowano także kwestie parkowania i wjazdu na Chmielną, a w ramach organizacji ruchu wykonano m.in. słupki oraz koperty dla samochodów osób niepełnosprawnych. Dodatkowo wszystkie rozwiązania geometryczne na całym obszarze uwzględniły udogodnienia dla ruchu rowerowego.
Kapituła konkursu, poza fizycznymi zmianami, doceniła także proces ich przeprowadzenia i uspołecznienia, który uwzględniał rozwiązania konkursu urbanistyczno-architektonicznego przeprowadzonego w ramach programu Nowe Centrum Warszawy oraz dialog społeczny.
NAGRODA II
Ulica Słowackiego w Poznaniu
Realizator inwestycji: Miasto Poznań, Zarząd Dróg Miejskich
Zespół autorski: Zarząd Dróg Miejskich w Poznaniu (Koncepcja remontu), mgr inż. Andrzej Billert (Projekt rewaloryzacji nawierzchni chodników), APAK Turniak Przemysław (Projekt zieleni), Fundacja Ochrony Wiedzy (grafiki)
II nagrodę przyznano za kompleksową metamorfozę odcinka ulicy Słowackiego na poznańskich Jeżycach, która, ze zdominowanej przez parkujące samochody ulicy, została przekształcona w przestrzeń ukierunkowaną na potrzeby ludzi, a jednocześnie podkreślającą historyczną strukturę urbanistyczną dzielnicy. Projekt modernizacji, poprzedzony konsultacjami społecznymi, objął gruntowną poprawę jakości nawierzchni oraz zmianę organizacji ruchu, co pozwoliło na uporządkowanie komunikacji i parkowania oraz uspokojenie ruchu samochodowego.
Centralnym elementem odnowionej przestrzeni stał się plac zlokalizowany przed wejściem do szkoły podstawowej, wykończony czerwoną cegłą klinkierową, odzyskaną z wcześniejszych prac na Placu Kolegiackim. Wkomponowane w posadzkę kolorowe grafiki nadały temu miejscu nie tylko walor estetyczny, lecz także edukacyjny i rekreacyjny, czyniąc je atrakcyjnym punktem spotkań dla mieszkańców i uczniów. Plac został ponadto wyposażony w nowe meble miejskie umożliwiające komfortowe użytkowanie przestrzeni przez różne grupy wiekowe. Istotnym aspektem modernizacji było również odbrukowanie części chodników oraz wprowadzenie bogatych, starannie dobranych nasadzeń drzew, krzewów, barwnych bylin i traw ozdobnych. Zazielenienie ulicy nie tylko poprawiło jej mikroklimat i estetykę, ale także przyczyniło się do zwiększenia bioróżnorodności oraz stworzenia bardziej przyjaznego i zdrowego środowiska miejskiego. Całość działań znacząco podniosła atrakcyjność przestrzeni publicznej, jednocześnie poprawiając bezpieczeństwo, dostępność i komfort poruszania się pieszych, w tym osób z niepełnosprawnościami i dzieci. Nowy układ ulicy zachęca do spędzania czasu na zewnątrz, integruje lokalną społeczność i wzmacnia charakter Jeżyc jako dzielnicy o silnej tożsamości.
Kapituła konkursu szczególnie doceniła spójne nawiązanie projektu do architektury otaczającej XIX-wiecznej zabudowy oraz umiejętność wkomponowania współczesnych rozwiązań w historyczny kontekst. Podkreślono, że modernizacja ulicy Słowackiego stanowi przykład udanej reorientacji przestrzeni z podporządkowanej ruchowi samochodowemu na przestrzeń tworzona z myślą o mieszkańcach — bezpieczną, funkcjonalną i estetyczną. W efekcie ulica zyskała nową jakość, stając się pełnym życia elementem miejskiego krajobrazu.
NAGRODA II
Ulica Małachowskiego w Sosnowcu
Realizator inwestycji: Urząd Miasta Sosnowiec
Projektant: MERiTUM PROJEKT Marek Myrcik, Katowice
Rewaloryzacja ulicy Małachowskiego to starannie zaplanowany i udany projekt modernizacji, której część przekształcono w woonerf – zieloną przestrzeń śródmiejskiego deptaka, wzbogaconą o atrakcyjne elementy małej architektury. Przestrzeń ta, przecinana przez linię tramwajową, stanowi wspólną strefę, w której przenikają się różne funkcje i style życia. Wzdłuż ulicy oraz w zabytkowych budynkach ulokowano liczne lokale gastronomiczne i usługowe: puby, kawiarnie, restauracje, galerie i sklepy, które przyciągają zarówno mieszkańców, jak i odwiedzających miasto. Realizacja przebudowy stworzyła nowoczesną przestrzeni spotkań, sprzyjającą integracji społecznej i rozwojowi życia kulturalnego. W przestrzeni uwzględniono znaczenie bezpieczeństwa oraz potrzeb różnych użytkowników, dzięki czemu powstało miejsce otwarte, przyjazne i inspirujące, które wzmacnia wrażliwość społeczną i zachęca do wspólnego spędzania czasu.
Etap II
W roku 2025 Towarzystwo Urbanistów Polskich organizuje XIX edycję Konkursu na najlepiej zagospodarowaną przestrzeń publiczną w Polsce.
W wyniku kwalifikacji Zarząd Główny Towarzystwa Urbanistów Polskich zakwalifikował do drugiego etapu konkursu i nominował do nagród 55 przestrzeni publicznych z całej Polski:
- Biała Podlaska — Zespół dworkowo-parkowy w Grabanowie
- Białystok — Skwer P. Adamowicza
- Boguchwała — Stary Spichlerz w Boguchwale
- Bydgoszcz — Młyna Rothera (ETAP II)
- Bytom — Rewitalizacja zabytkowego osiedla robotniczego Kolonia Zgorzelec
- Cieszyn — Cieszyn – miasto samowystarczalne: Zielony Cieszyn; Zielona sieć; Samowystarczalne dzielnice
- Cieszyn — Szlakiem Cieszyńskiego Tramwaju – rozwój transgranicznej turystyki
- Cybinka — Miejsce rekreacji i wypoczynku z wieżą widokową w Uradzie
- Cyców — Gminne Centrum Sportu i Rekreacji
- Dąbrowa — Centrum aktywności lokalnej Dwór w Chróścinie
- Dydynia — Zespół obiektów sportowo-rekreacyjnych oraz zabytkowych w m. Końskie
- Gdańsk — Biskupia Górka
- Iława — Plac Kolejarzy w Iławie
- Jaraczewo — Rewitalizacja w Gm. Jaraczewo (przebudowa rynku i rewitalizacja parku)
- Katowice — Park Wantuły
- Kędzierzyn-Koźle — Planty (park zabytkowy)
- Kielce — Skwer im. I. Sendlerowej
- Kobyłka — Plac 15 Sierpnia
- Konin — Rynek miejski pn. Plac Wolności
- Krzyżanowice — Rewitalizacja parku w Tworkowie
- Kutno — Zielona oś miasta Kutno
- Lubliniec — Centrum Sportowo-Rekreacyjne
- Łódź — Park Staromiejski
- Łódź — Stary Rynek
- Łódź — Pasaż Schillera
- Miechów — Dworzec autobusowy w Miechowie
- Mirzec — Teren rekreacyjny w Mircu
- Niepołomice — Błonia Niepołomickie
- Orzysz — Tężnia solankowa w Orzyszu
- Otyń — Skwer 700-lecia Otynia
- Pabianice — ul. Zamkowa, ul. Stary Rynek i ul. Warszawska
- Racibórz — Dworzec PKP Racibórz
- Pobiedziska — Kompleks rekreacyjno-wypoczynkowo-edukacyjny nad Jeziorem Małym
- Potęgowo — Teren rekreacyjny przy rzece w Łupawie
- Poznań — ul. Słowackiego
- Poznań — Stary Rynek
- Pszów — Biblioteka publiczna z wieżą widokową szybu Jan
- Radomsko — Park Glinianki
- Radomsko — Tereny zielone przy ul. Reymonta
- Radomsko — Ulice Żeromskiego i Reymonta
- Słupca — Pomosty w Słupcy
- Solec Kujawski — Skwer im. H. Jordana
- Sosnowiec — ul. Małachowskiego
- Stalowa Wola — Park Zimnej Wody
- Stryków — Park nad Moszczenicą
- Szczebrzeszyn — Wzgórze zamkowe z wieżą widokową
- Szczecin — al. Wojska Polskiego i pl. Zwycięstwa
- Tychy — Wodny plac zabaw w Parku Jaworek
- Tychy — Rozszczelnienie nawierzchni placu Baczyńskiego
- Tychy — Skwer przy ul. Dąbrowskiego
- Tychy — Teatr Mały
- Warszawa — Ulice Bracka i Chmielna
- Warszawa — Park Suwak
- Warszawa — Skwer Markowska
- Żyrardów — Zagospodarowanie terenu wzdłuż rzeki Pisi Gągoliny
Ogłoszenie konkursu na najlepiej zagospodarowaną przestrzeń publiczną w Polsce Edycja 2025
Towarzystwo Urbanistów Polskich serdecznie zaprasza do udziału w dziewiętnastej edycji konkursu TUP na najlepiej zagospodarowaną przestrzeń publiczną w Polsce.
Celem konkursu jest propagowanie najlepszych przedsięwzięć w zakresie przestrzeni publicznej. Nagrody są przyznawane przestrzeniom o wysokiej wartości społecznej (integrującej społeczności lokalne, poprawiającej jakość życia mieszkańców), a także rewaloryzujących obiekty zabytkowe i przywracających kulturową tożsamość miejsc, chroniących i promujących walory przyrodnicze oraz krajobrazowe przestrzeni. Organizatorzy doceniają atrakcyjność realizacji, ochronę i ekspozycję walorów przyrodniczych oraz dziedzictwa kulturowego, zastosowane środki artystyczne: urbanistyczne, architektoniczne, oświetlenie, sposób kształtowania zieleni i krajobrazu, w tym realizacje w zakresie błękitno-zielonej infrastruktury oraz przystosowania do zmian klimatu. Ocenie podlega również finansowanie inwestycji i racjonalne wykorzystanie funduszy europejskich, samorządowych i prywatnych oraz inicjatywa społeczna.
W pierwszym etapie konkursu przyjmowane będą zgłoszenia przestrzeni publicznych od samorządów, osób fizycznych i prawnych. Wnioski zawierające podstawowe informacje o obiekcie należy składać mailowo na adres: konkurs@tup.org.pl w terminie do 20 czerwca 2025 r. Zakres wniosku można pobrać ze strony internetowej tup.org.pl w zakładce Konkurs na przestrzeń publiczną.
W drugim etapie konkursu właściciele i zarządzający nominowanymi przestrzeniami będą proszeni o przygotowanie szerszego opisu danej inwestycji w oparciu o Załącznik 2 do Regulaminu konkursu. Zgłoszenia do drugiego etapu konkursu będą przyjmowane do 10 września 2025 r.
Informujemy, że udział w konkursie jest bezpłatny.















