Uroczyste wręczenie nagród I Konkursu na najlepiej zagospodarowaną przestrzeń publiczną na Dolnym Śląsku odbyło się 15 września 2026 o godzinie 11:00 w siedzibie Instytutu Rozwoju Terytorialnego ul. J. Wł. Dawida 1a we Wrocławiu.

Celem konkursu organizowanego przez Towarzystwo Urbanistów Polskich i Instytut Rozwoju Terytorialnego, jest promowanie najlepszych przedsięwzięć urbanistyczno-architektonicznych, które cechują się wysoką jakością zastosowanych rozwiązań oraz wartością społeczną.

Nagrodzeni i wyróżnieni:

I. KATEGORIA –  Nowo wykreowana przestrzeń publiczna w zieleni.

NAGRODA –  Rewitalizacja Parku w Szczodrem – Gmina Długołęka

Realizator inwestycji: Gmina Długołęka

Projektanci: Pracownia Architektury Krajobrazu Małgorzata Wilczak 

Kapituła konkursowa przyznała nagrodę Gminie Długołęka za realizację projektu „Rewitalizacja Parku w Szczodrem – Gmina Długołęka”. Celem konkursu jest promowanie najlepszych przedsięwzięć urbanistyczno-architektonicznych, które cechują się wysoką jakością zastosowanych rozwiązań oraz wartością społeczną.

Projekt rewitalizacji parku w Szczodrem, to przykład przemyślanej adaptacji przestrzeni publicznej, która została ponownie przystosowana do pełnienia funkcji rekreacyjnych, wypoczynkowych, integracyjnych oraz edukacyjnych. Dzięki wprowadzonym zmianom na terenie parku pojawiły się między innymi: ścieżki dydaktyczne i sportowe, miejsca edukacji, a także ścieżka historyczna nawiązująca do zabytkowego założenia pałacowo-parkowego, oraz ścieżka przyrodnicza podkreślająca walory naturalne tego miejsca. Kapituła doceniła rozwiązania, które wpisują się w przestrzeń, uwzględniają charakter i historię miejsca, tworząc w efekcie spójną i przyjazną przestrzeń publiczną. Realizacja projektu sprawiła, że park w Szczodrem stał się popularnym miejscem wypoczynku, a organizowane imprezy plenerowe integrują mieszkańców gminy Długołęka oraz Dolnego Śląska, co wpisuje się w założenia konkursowe.

WYRÓŻNIENIE – Aktywizacja turystyczna, sportowa i rekreacyjna Masywu Trójgarbu i Chełmca

Realizator inwestycji:  Gmina Czarny Bór

Projektanci: W-IZJA, ISBA Wrocław 

 Wyróżnienie przyznano za inwestycję wiejską obejmującą aktywizację sportowo – turystyczną Gór Wałbrzyskich. Połączone realizacje  dla różnych aktywności  oraz kompleksowe  i systemowe rozwiązania przestrzenne zwiększyły atrakcyjność tej części Sudetów. Celem odwiedzających stała się  wieża widokowa na Trójgarbie o unikalnej formie, do której można dojść z urządzonych parkingów strategicznych w Czarnym Borze, Szczawnie Zdroju i Starych Bogaczowicach. Na trasach górskich powstał system miejsc obsługi turystów o zbliżonej formie cechującej się trwałością materiałów (masywne drewno) oraz nieagresywną formą wpisującą się w krajobraz. W rejonie  strategicznego parkingu w Czarnym Borze wybudowano kompleks nartorolkowy na stadionie, który stanowi przestrzeń otwartą i ogólnie dostępną, naśnieżaną w okresach zimowych. Parking strategiczny jest nieodpłatny i jest dostępny również dla kamperów i przyczep kempingowych, chroniąc środowisko naturalne przed nadmiernym użytkowaniem przestrzeni przyrodniczo cennych.

Zaplanowane i wykonane zaplecze turystyczne gminy stymuluje rozwój sportu i rekreacji,  zarówno form indywidualnych, jak i zorganizowanych. Inwestycja zaspokoiła potrzeby rekreacji górskiej   mieszkańców gminy oraz osób odwiedzających, w tym z pobliskiego miasta Wałbrzycha. Przestrzeń stadionu (trasy nartorolkowe) dostosowano do potrzeb osób z ograniczeniami ruchowymi, przewidziano również atrakcje dla różnych grup wiekowych i różnych grup zainteresowań. Do głównych elementów przestrzeni publicznej należą miejsca obsługi turystów wyposażone  w trwałe i osłaniające wiaty,  które zachęcają do odwiedzania przestrzeni górskich oraz podnoszą bezpieczeństwo przebywania w górach. Kapituła Konkursu nagrodziła współpracę w projekcie trzech gmin, inwencję twórczą, pomysłowość, kreatywność  przestrzeni wspólnych, dostępność i atrakcyjność rekreacyjną i turystyczną.

II. KATEGORIA – Przestrzeń publiczna komunikacji

NAGRODA – Budowa szlaku pieszo-rowerowego wraz z małą infrastrukturą turystyczną

Realizator inwestycji: Park Narodowy Gór Stołowych, Usługi Projektowe i Inwestycyjne mgr inż Michał Michaś

Projektanci: Mirosław Strzelecki i Alicja Maciejko

Nagrodę przyznano za wykreowanie nowej, pełnowartościowej przestrzeni publicznej w miejscu, w którym dotąd istniała jedynie droga o złym stanie technicznym. Przyznano ją również  za odważne przekształcenie 6-kilometrowego odcinka Kręgielnego Traktu w szlak pieszo-rowerowy, który w sposób wrażliwy i przemyślany odpowiada na potrzeby wielu grup społecznych: turystów, rowerzystów, rodzin z dziećmi, osób z ograniczeniami ruchowymi oraz miłośników kontemplacji przyrody.

Nagrodę przyznano za powściągliwą formę elementów małej architektury – wiat i mebli – oraz za rezygnację z powtarzalnych rozwiązań na rzecz unikalnego charakteru, co nadaje całemu założeniu zróżnicowany rytm i zachęca do odkrywania kolejnych odcinków trasy. Doceniono harmonijne wpisanie inwestycji w krajobraz Parku Narodowego Gór Stołowych, w tym za sięgnięcie po rodzimy surowiec – piaskowiec z radkowskiego kamieniołomu – oraz za subtelne, lecz funkcjonalne rozwarstwienie nawierzchni: kamiennej drogi i biegnącego obok szutrowego pasa rowerowego.

Warto wyróżnić również, a może przede wszystkim, stworzenie miejsc odpoczynku otwartych na doświadczenie przyrody – z tubą do nasłuchiwania jej dźwięków oraz wiatą z tarasem umożliwiającym zejście do poziomu wody, doceniającą bliskość stawu jako wartość kompozycyjną i sensoryczną.

Nagroda przyznana również za współczesne udogodnienia wpisane w naturalny kontekst: stacje ładowania e-bike’ów, porty USB i miejsca obsługi rowerów, które czynią ze szlaku przestrzeń przyjazną, dostępną i odpowiedzialną wobec środowiska, stanowiącą wzorcowy przykład godzenia funkcji turystycznej z ochroną przyrody.

III. KATEGORIA – Rewitalizowana miejska przestrzeń publiczna

 WYRÓŻNIENIE – Ceramiczna rewitalizacja Rynku Starego Miasta w Bolesławcu

Realizator inwestycji: Gmina Miejska Bolesławiec, Mateusz Grobelny, Andrzej Pachom

Projektanci: Mateusz Grobelny, Andrzej Pachom

Wyróżnienie przyznano za rewitalizację Rynku Starego Miasta w Bolesławcu. Kapituła Konkursu doceniła harmonijne wdrożenie innowacyjnych funkcji w przestrzeń zabytkową w otoczeniu Rynku, w tym ulic dochodzących do niego. Przestrzeń rynkowa  cechuje się spójną  ekspozycją wzbogacającą dziedzictwo kulturowe miasta, poprzez urządzenie terenów przed  zrewitalizowanymi kamienicami rynkowymi wyposażonymi w ogólnodostępną małą architekturę, nawiązującą do dziedzictwa historycznego związanego z produkcją ceramiki. Zrewitalizowana przestrzeń  stanowi elementy krystalizujące centrum miasta, a przemyślane funkcje usługowe w tym edukacyjne i kulturalne aktywizują społeczność miasta oraz nadają przestrzeni charakter integracyjny. W ramach rewitalizacji przestrzeni rynkowej  zastosowano rozwiązania eliminujące bariery architektoniczne, w tym wyrównano nawierzchnie o jednolitym charakterze, ograniczono progi i uskoki terenu oraz dostosowano  ciągi piesze dla osób ze szczególnymi potrzebami. Kapituła Konkursu doceniła rewitalizację przestrzeni rynkowej składającej się z  elementów przestrzeni publicznej wyposażonej w Ceramikę Bolesławiecką. Jest tworzywem dla obiektów o różnych skalach, od słupa informacyjnego przez meble miejskie po tabliczki z nazwą ulicy lub numerem domu. Stanowi ważny symbol miasta. Podkreśla unikalność miejsca. Kształtuje jego tożsamość i wpływa na jej kształtowanie wśród mieszkańców będąc jednocześnie magnesem dla turystów i krajoznawców. Jednocześnie podkreślić należy, iż wprowadzenie elementów ceramicznych w przestrzeń publiczną przeprowadzono z wyczuciem smaku i dbałością o zachowanie właściwych proporcji i harmonii z otoczeniem.

WYRÓŻNIENIE – Centrum Przyrodniczo-Edukacyjne Karkonoskiego Parku Narodowego ,,Pałac Sobieszów”

Realizator inwestycji: Karkonoski Park Narodowy z siedzibą w Jeleniej Górze

Projektanci: Pracownia Architektoniczna 1997

W ramach rewitalizacji zespołu pałacowego wykreowano nowe, wartościowe miejsce publiczne w obszarze miasta, w ramach aktywizacji dzielnicy Sobieszów. Wyróżnienie przyznano za kompleksowe i przemyślane podejście do organizacji przestrzeni miejskiej, które zdołało harmonijnie zintegrować różnorodne funkcje urbanistyczne, tworząc w części otwartą przestrzeń służącą zarówno mieszkańcom, jak i odwiedzającym dzięki m.in. Centrum Muzealno-Edukacyjnego Karkonoskiego Parku Narodowego. Projekt w sposób umiejętny wpisał się w istniejący kontekst historycznego zespołu Pałacowego, a jednocześnie stał się nowoczesnym dopełnieniem funkcji odpowiadających na potrzeby odwiedzających. Przestrzeń została ukształtowana w sposób przemyślany i szanujący potencjał historyczny obszaru. Użycie starannie dobranych materiałów i elementów sztuki w przestrzeni publicznej nadało temu obszarowi wyjątkowy charakter, który nie tylko szanuje dziedzictwo kulturowe, ale również reinterpretuje lokalny kontekst dawnego zespołu pałacowego w nowoczesny sposób, dostosowując poszczególne przestrzenie do celów edukacyjnych.

Kapituła Konkursu doceniła wielofunkcyjność przestrzeni miejskiej oraz atrakcyjność rozwiązań łączących walory historyczne miejsca, z nowoczesnymi rozwiązaniami technicznymi i przestrzennymi.  Sobieszów stał się ogniskiem krystalizacji wartości społecznej i impulsem do rozwoju. Dzięki zrewitalizowanej przestrzeni, centrum dzielnicy Sobieszów ulega korzystnym zmianom,  powstają  nowe usługi adresowane dla turystów, a miejsce zyskuje nową energię. Wybudowanie strategicznego  parkingu Park&Ride przy Centrum Przyrodniczo – Edukacyjnym Karkonoskiego Parku Narodowego połączonego z interaktywną ekspozycją przyrodniczą ,,Klimatyczne Karkonosze”, wpływa na zwiększenie świadomości ekologicznej odwiedzających i stanowi początek oraz zakończenie wycieczek w Górach Olbrzymich.

Uroczystość umożliwiła wymianę wiedzy dotyczącej realizacji najlepiej zagospodarowanych przestrzeni publicznych na Dolnym Śląsku w 2026r. Mamy nadzieję, że Konkurs będzie inspiracją dla powstania kolejnych równie atrakcyjnych przestrzeni na Dolnym Śląsku.

Gratulujemy