Trudno sobie wyobrazić współczesną urbanistykę bez rzetelnych danych przestrzennych. Zanim podejmie się jakiekolwiek decyzje związane ze zmianami w obrębie miasta, należy jednak dobrze zrozumieć stan istniejący, na przykład układ komunikacyjny, charakter zabudowy czy ukształtowanie terenu. Wprawdzie zrozumienie relacji między istniejącymi obiektami możliwe jest na podstawie danych dwuwymiarowych, niemniej ich wykorzystanie nie daje pełnego obrazu i utrudnia interpretację wielu zjawisk. Ograniczanie się do danych 2D jest tym bardziej nieuzasadnione, iż pozyskanie danych trójwymiarowych nie stanowi w dzisiejszych czasach żadnego problemu.

Chmura punktów jako szybka podstawa do analiz miejskich

W ostatnich latach skanowanie laserowe bardzo mocno się zdemokratyzowało. Urządzenia pomiarowe oparte na powszechnie dostępnych, niedrogich komponentach znacząco zredukowały koszt wykonania pomiaru i dostarczenia danych. Z jednej strony jest to sytuacja korzystna dla usługobiorcy, z drugiej naraża go na otrzymanie danych o niewystarczającej jakości. Rynek jest bowiem zbyt młody, aby samodzielnie się wyregulować.

Pozyskanie chmur punktów dla dużych obszarów może odbywać się z wykorzystaniem urządzeń mobilnych montowanych na przykład na samochodzie, lub lotniczych, montowanych na dronach albo załogowych statkach powietrznych. GISPRO SA korzysta z każdej z tych możliwości, w zależności od potrzeb. To sprawia, że dostarczane dane mogą się wzajemnie uzupełniać, tworząc pełen obraz miasta.

Dane pozyskane wysokiej klasy skanerami laserowymi z samochodu pomiarowego umożliwiają precyzyjne zadokumentowanie geometrii obiektów występujących w pasie drogowym, czego efektem są dokładności na poziomie 10 mm. Na ich podstawie możliwe staje się nie tylko przygotowanie opracowań geodezyjnych, lecz także szeregu innych opracowań, choćby z zakresu:

• ewidencji dróg
• dokumentacji fasad zabudowy
• zarządzania zielenią
• inwentaryzacji reklam w pasie drogowym

Jednorazowy pomiar z wykorzystaniem systemu oferującego wysokie dokładności umożliwia wykonanie wszystkich tych zadań oraz innych specjalistycznych działań. To właśnie jest przewaga jakościowych danych.

Czy chmura punktów to wszystko?

Chmura punktów to jednak tylko punkt wyjścia, a nie kres możliwości współczesnych systemów pomiarowych. Ma ona najwyższą wartość pod względem dokładności geometrycznej, ale bywa trudna do interpretacji dla osoby niezajmującej się na co dzień takimi danymi.

Zupełnie inaczej sytuacja ma się z tak zwanymi modelami siatkowymi (modelami mesh). Te z kolei oferują nieco gorsze dokładności, ale są znacznie bardziej przyjazne dla użytkownika. Tego typu modele wykonać można również z poziomu ulicy, jednak w przypadku miasta optymalnym rozwiązaniem jest przygotowanie ich na podstawie danych pozyskanych z pułapów lotniczych (z wykorzystaniem drona lub samolotu załogowego). Wówczas możliwe jest pełne odwzorowanie wszystkich elementów zabudowy miejskiej. Materiały źródłowe pozyskane z samolotu cechuje przy tym wysoka jednorodność tonalna i spójność geometryczna, głównie dzięki zaawansowanym sensorom do wykonywania zdjęć oraz możliwości pokrycia obszaru miasta w znacznie krótszym czasie, niż z wykorzystaniem drona.

Na dobrej jakości modelu mesh możliwe jest odczytywanie detali na poziomie sklepowych szyldów i reklam. Model taki umożliwia wykonywanie podstawowych pomiarów, na przykład powierzchni dachów. Co jednak ważniejsze, stanowi doskonały materiał do wykonania między innymi analizy zacienienia. Jest też niezastąpionym podkładem dla danych z innych źródeł, w tym istniejących baz, takich jak na przykład baza sieci uzbrojenia podziemnego GESUT.

gpViewer – dane 3D pod ręką

Dane trójwymiarowe, choć dobrze wyglądają i dostarczają dużej liczby informacji, z reguły są jednak dosyć trudne w obsłudze dla użytkowników. Wynika to z konieczności wykorzystania drogiego i mało intuicyjnego, specjalistycznego oprogramowania. Nierzadko problemem jest też brak komputera o odpowiedniej specyfikacji. Są to jednak problemy, które dziś można rozwiązać dzięki technologiom chmurowym. Wówczas możliwa jest efektywna praca z modelami mesh, chmurami punktów oraz innymi danymi przestrzennymi poprzez przeglądarkę internetową. W takiej sytuacji obsługa danych na komputerze, tablecie czy telefonie przestaje być problemem.

Aplikacją umożliwiającą pracę z różnymi danymi przestrzennymi jest gpViewer, stanowiący proste narzędzie do obsługi ogromnych zbiorów danych. Co więcej, zastosowane rozwiązania technologiczne umożliwiają pracę z danymi nawet przy słabym połączeniu internetowym. W przypadku danych wrażliwych możliwe jest ponadto przechowywanie ich w zamkniętej infrastrukturze.

Dane wspierające procesy planowania

Dane trójwymiarowe przestały być kosztowną ciekawostką. Są dziś realnym fundamentem wszelkich analiz przestrzennych. Do ich skutecznego wykorzystania nie wystarczą jednak wyłącznie pozyskane dane. Potrzebne jest też narzędzie, które maksymalnie upraszcza dostęp do nich. Dopiero to pozwala podejmować trafne decyzje w zarządzaniu miastem, w tym decyzje urbanistyczne.

Artykuł promocyjny stanowiący materiał partnera

GISPRO to wiodący podmiot świadczący specjalistyczne usługi w zakresie fotogrametrii i teledetekcji, geodezji i kartografii, obsługi inwestycji oraz informatyki, którego oferta koncentruje się na kompleksowych usługach obejmujących pozyskiwanie, przetwarzanie oraz analizę danych przestrzennych. GISPRO wspiera również organizację tegorocznego Kongresu Urbanistyki Polskiej jako Złoty Sponsor Kongresu.